Lâm Đồng: Rà soát tiêu chí lên phường – vì sao hơn 100 xã nhưng chỉ 3 xã đạt?
Một thông tin đáng chú ý từ Lâm Đồng gần đây: sau quá trình rà soát tiêu chuẩn thành lập phường, chỉ có 3 xã đủ điều kiện, trong khi phần lớn còn lại không đáp ứng. Điều này đặt ra một câu hỏi đáng suy nghĩ: tiêu chí “lên phường” thực sự khó ở đâu?
Bức tranh tổng quan: số lượng nhiều nhưng đạt chuẩn rất ít
Theo báo cáo từ Sở Nội vụ tỉnh Lâm Đồng, cơ quan này đã yêu cầu 103 xã trên địa bàn (không bao gồm các phường và một đặc khu) tiến hành rà soát điều kiện để thành lập phường.
Tuy nhiên, kết quả cho thấy:
- Chỉ 3 xã có đề xuất và đủ điều kiện
- 100 xã còn lại không đề xuất hoặc không đạt tiêu chuẩn
Điểm đáng chú ý là không chỉ thiếu tiêu chí, mà nhiều địa phương thậm chí không gửi đề xuất
Điều này cho thấy một thực tế: không phải cứ muốn là lên phường được, mà phải đáp ứng một bộ tiêu chuẩn khá chặt.
Bản chất vấn đề: tiêu chí đô thị hóa là rào cản lớn
Nhiều người nghĩ việc nâng cấp từ xã lên phường chỉ là vấn đề hành chính. Nhưng thực tế không đơn giản vậy.
Các tiêu chí quan trọng thường khiến nhiều địa phương “rớt chuẩn” gồm:
- Thu chi ngân sách chưa đạt yêu cầu
- Tỷ lệ dân số đô thị thấp
- Lao động phi nông nghiệp chưa đủ
- Tỷ lệ hộ nghèo còn cao
Nói thẳng ra:
👉 Muốn lên phường thì phải “có chất đô thị”, không chỉ là tên gọi
Trong khi đó, đa số xã vẫn mang tính chất nông thôn, nên việc không đạt là điều dễ hiểu.
3 xã đạt chuẩn: điểm chung là gì?
1. Đức Trọng – quy mô lớn, kinh tế mạnh
- Dân số: ~88.784 người
- Thu nhập bình quân: ~110 triệu/năm
- Tổng điểm: 77,25/75 → Đạt
Điểm đáng chú ý là Đức Trọng có lợi thế hạ tầng:
- Gần sân bay Liên Khương
- Kết nối quốc lộ
- Có vai trò logistics nông sản
👉 Đây là kiểu địa phương có nền tảng để phát triển thành đô thị thực thụ
2. Cư Jút – điểm số cao nhất
- Dân số: ~50.500
- Thu nhập: >75 triệu/người/năm
- Tổng điểm: 90,31/75 → Đạt
Khu vực này có lợi thế đặc biệt:
- Gần biên giới Campuchia
- Là đầu mối giao thương
👉 Những yếu tố này giúp tăng mạnh tiêu chí kinh tế và đô thị hóa.
3. Hàm Thuận Nam – đô thị hóa rõ rệt
- Dân số: ~33.452
- Dân số đô thị: 18.801
- Thu nhập: ~68 triệu/người/năm
- Tổng điểm: 84/75 → Đạt
Điểm khác biệt nằm ở:
👉 Tỷ lệ đô thị hóa cao – yếu tố mà nhiều xã khác thiếu
Ngoài ra, khu vực này còn được định hướng là đô thị loại III trong quy hoạch
Một hiểu lầm phổ biến: “đủ dân là lên phường”
Nhiều người nghĩ chỉ cần đông dân là đủ. Nhưng thực tế:
Dân số chỉ là 1 phần, còn lại là cấu trúc kinh tế và mức độ đô thị hóa
Ví dụ dễ thấy:
- Một xã đông dân nhưng vẫn làm nông nghiệp → khó đạt
- Một xã ít dân hơn nhưng dịch vụ – công nghiệp phát triển → lại đạt
👉 Đây là lý do nhiều nơi “không đề xuất”, vì biết trước khả năng không đạt.
Quy trình lên phường: không nhanh như tưởng tượng
Ngay cả khi đạt tiêu chí, quy trình vẫn khá dài:
- Khảo sát, lập đề án
- Xin ý kiến các cấp
- Lấy ý kiến người dân
- Thông qua HĐND
- Trình Chính phủ thẩm định
- Trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định
Thời hạn dự kiến trình trước ngày 15-6
👉 Nói cách khác: đạt điều kiện chỉ là bước đầu, chưa phải kết quả cuối cùng
Góc nhìn rộng hơn: xu hướng siết chuẩn đô thị
Câu chuyện ở Lâm Đồng không phải cá biệt.
Thực tế cho thấy:
- Các tiêu chuẩn đô thị ngày càng siết chặt
- Không còn kiểu “nâng cấp hành chính cho có”
- Tập trung vào chất lượng phát triển thực tế
Điều này nghe có vẻ hợp lý, nhưng cũng tạo áp lực lớn cho các địa phương:
👉 Phải chuyển đổi kinh tế – không chỉ đổi tên
Kết luận
Việc chỉ có 3/103 xã đạt chuẩn lên phường phản ánh một thực tế rõ ràng:
- Tiêu chí đô thị hóa đang trở nên thực chất hơn
- Không phải địa phương nào cũng sẵn sàng
- Việc “lên phường” giờ đây là câu chuyện của nội lực kinh tế – xã hội, không còn là thủ tục đơn thuần
Nếu nhìn dài hạn, đây có thể là tín hiệu tích cực:
👉 Hệ thống đô thị sẽ được xây dựng dựa trên chất lượng, không phải số lượng.
Nguồn: plo.vn
